Birçok işletme satışı müşteri "hayır" dediği için değil, teklif gönderildikten sonra kimse takip etmediği için kaybeder. Teklif e-postayla gider, müşteri inceleyeceğini söyler, sonra konu unutulur; birkaç hafta sonra müşterinin başka bir firmayla çalıştığı öğrenilir. Bu yazıda teklif takibinin nasıl yapılacağını, iyi bir teklif sürecinin adımlarını ve kaybedilen teklif sayısını azaltmanın yollarını anlatıyoruz.
Teklif Süreci Nerede Kopuyor?
- Teklifler farklı yerlerde: Kimi Word'de, kimi Excel'de, kimi doğrudan e-postada hazırlanıyor; hangisinin son sürüm olduğu belli değil.
- Takip tarihi yok: Teklif gönderildikten sonra ne zaman aranacağı hiçbir yere yazılmıyor.
- Fiyat ve iskonto kontrolsüz: Her satışçı kendi fiyatını ve indirimini uyguluyor, marj kontrolü yapılamıyor.
- Durum görünmüyor: Yönetici, hangi teklifin hangi aşamada olduğunu ve ay sonunda ne kadar satış beklendiğini bilmiyor.
- Kayıp nedeni bilinmiyor: Kaybedilen tekliflerin neden kaybedildiği kaydedilmediği için aynı hatalar tekrarlanıyor.
İyi Bir Teklif Sürecinin 6 Adımı
1. Teklifi standart bir şablondan hazırlayın
Ürün ve hizmetler güncel bir fiyat listesinden seçilsin; birim fiyatlar elle yazılmasın. Her teklifte aynı başlıklar (kapsam, kalemler, teslim süresi, ödeme koşulları, geçerlilik tarihi) bulunsun.
2. İskonto için kural koyun
Belirli bir indirim oranının üstüne çıkılmasını engelleyin ya da bu oranın üstü için yönetici onayı isteyin. Bu, marjınızı korur ve satışçıların "kapanış için" verdiği kontrolsüz indirimleri durdurur.
3. Geçerlilik tarihi ve takip tarihi belirleyin
Her teklifin bir geçerlilik süresi olsun. Teklif gönderildiği anda bir takip tarihi de planlansın; örneğin 3 iş günü sonra arama. Takip tarihi gelen teklifler satışçının önüne kendiliğinden düşmeli.
4. Revizyonları kaydedin
Müşteri pazarlık yaptıkça teklifin yeni sürümleri oluşur. Her sürümün ayrı kaydedilmesi, "ilk teklifte ne demiştik?" sorusunun cevabını hazır tutar ve yanlış sürümün gönderilmesini engeller.
5. Kabul edilen teklifi doğrudan siparişe çevirin
Müşteri onayladığında aynı kalemleri siparişte, faturada ya da sözleşmede yeniden yazmak hata kaynağıdır. Teklif tek adımda siparişe dönüşmeli.
6. Kaybedilen teklifin nedenini yazın
"Fiyat yüksek", "rakip tercih edildi", "proje ertelendi", "cevap alınamadı" gibi birkaç standart neden seçin. Birkaç ay sonra bu veriler size fiyatlamanızı mı, ürününüzü mü, takip sürenizi mi düzeltmeniz gerektiğini söyler.
Takip Etmeniz Gereken Göstergeler
- Kazanma oranı: Gönderilen tekliflerin yüzde kaçı siparişe dönüşüyor?
- Ortalama kapanma süresi: Tekliften siparişe kaç gün geçiyor?
- Açık teklif tutarı: Şu anda müşterilerde bekleyen tekliflerin toplamı ne?
- Takipsiz teklifler: Takip tarihi geçmiş ama aranmamış kaç teklif var?
- Kayıp nedenleri: En sık hangi nedenle kaybediyorsunuz?
Takip Mesajı Nasıl Olmalı?
İyi bir takip, "teklifimize baktınız mı?" sorusundan daha fazlasıdır. Müşteriye değer katın: teklifte belirsiz kalabilecek bir noktayı açıklayın, benzer bir projeden kısa bir örnek verin ya da teslim takvimiyle ilgili bir seçenek sunun. Takibi her zaman bir sonraki adımla bitirin: kısa bir görüşme, demo ya da revize teklif.
Excel ile Teklif Takibi Neden Zorlaşır?
Birkaç teklif için bir tablo yeterli olabilir. Ama teklif sayısı arttıkça sürüm kontrolü, takip hatırlatmaları, iskonto kuralları ve siparişe dönüşüm elle yönetilemez hale gelir. Bu noktada bir CRM'e geçmenin yolunu Excel'den CRM'e geçiş rehberimizde anlattık.
CRModular ile Teklif Takibi
Progsan'ın geliştirdiği CRModular'da teklifler fiyat listesinden hazırlanıyor ve belirlenen indirim sınırının aşılmasına izin verilmiyor. Onay ve revizyondan geçen teklif tek tıkla siparişe dönüşüyor, sipariş tamamlanınca satılan ürün müşteri kartına işleniyor. Aday, fırsat, teklif, sipariş ve sözleşme zinciri satış sonrası destekle aynı sistemde duruyor. CRModular'ı crmodular.com üzerinden 14 gün ücretsiz deneyebilir ya da demo talep edebilirsiniz.
